Ciné Astra: beelden zeggen meer dan woorden

Cinema Astra in de Carnotstraat

Cinema Astra in de Carnotstraat

 

De wereld staat niet stil. Toen ik onlangs door de Carnotstraat fietste, zag ik dat het pand waar vroeger Ciné Astra was gevestigd een kleine transformatie had ondergaan. De wat schreeuwerige kleuren van ‘Scapino’ maakten plaats voor het trendy zwart van ‘The Fashion Market’.
Mijn nieuwsgierigheid was gewekt. Even hoopte ik dat de renovatie van de winkelruimte zou zijn gebeurd met respect voor het verleden. Niets is minder waar …

Een gemiste kans

Astra

Ciné Astra – prachtig zicht op de zaal

 

Lezers van deze blog weten misschien nog dat architect Leopold Van den Broeck zich in de jaren ’30 van de vorige eeuw ontpopte als ‘paleizenbouwer’. Maar liefst zes Antwerpse cinema’s kregen vorm op zijn tekentafel (zie https://cinantwerp.wordpress.com/2013/11/04/astra-en-festa-uitverkoop-en-arme-mensencinema/).
Journalist Frank Heirman was de eerste om de loftrompet te steken over de onmiskenbare eigen cinemastijl die Van den Broeck ontwikkelde. De lichtkolommen in de vorm van gigantische paddenstoelen waren zijn handelsmerk.

Van die grandeur van vroeger is bitter weinig bewaard. Wie in Supermarkt Peeters-Govers in de Offerandestraat even boven de rekken met koopwaar kijkt, ontdekt hier en daar nog overblijfselen van de vroegere Ciné Festa.
Alle andere door Van den Broeck ontworpen zalen zijn afgebroken (Ciné Capitole op de De Keyserlei, Ciné Movy op het Astridplein …) of kregen een grondige make-over (de Astra).

Het is spijtig dat er bij de inrichting van ‘The Fashion Market’ geen moeite werd gedaan om het cinemaverleden te integreren in een modern winkelconcept.
Wie weet zitten er achter valse plafonds en gyproc-muurbekledingen nog restanten verborgen van de vroegere pracht en praal.
Nu stapt de klant binnen in een koele, strakke en onpersoonlijke winkelruimte. Een gemiste kans.

Uniek beeldmateriaal

Inkom van Ciné Astra met calicot van 'La Garçonne' (1936, Jean de Limur). De man centraal op de foto is Louis Gebruers.

Inkom van Ciné Astra met calicot van ‘La Garçonne’ (1936, Jean de Limur). De man centraal op de foto is Louis Gebruers.

 

Eerder schreef ik dat er van cinema Astra zo goed als geen beeldmateriaal te vinden is. Misschien te wijten aan het feit dat de zaal nooit dezelfde uitstraling heeft gehad als de bioscopen die zich situeerden op of rond de De Keyserlei, de cinemaboulevard van de 20ste eeuw.

Mijn oproep naar foto’s van verdwenen cinema’s is uiteindelijk niet in dovemansoren gevallen.
Lezer André Dejonghe bezorgde me een aantal authentieke foto’s uit de beginjaren van de Astra.
Ze zijn te mooi om niet te delen met andere liefhebbers van de ‘golden age of movie-going’.

De kassa van Ciné Astra in de beginjaren.

De kassa van Ciné Astra in de beginjaren.

 

Wie goed kijkt (dubbelklikken op foto om een uitvergrote versie te zien), ontdekt zeker enkele kenmerken van de stijl van architect Leopold Van den Broeck (indirecte verlichting, lichtkolommen opzij van het scherm …).
Let ook op de afbeeldingen van de sterrenbeelden aan de wand. Deze verwijzen indirect naar de naam ‘Astra’ (Latijns voor ‘sterren’).
Het is moeilijk om een datum te kleven op de foto’s. Enkele dateren waarschijnlijk van kort na de opening in 1936.
Zo is er een calicot te zien van ‘La Garçonne’, een Franse film uit 1936 met Marie Bell, Arletty en Edith Piaf.
Op een andere foto zien we een bordje met de waarschuwing ‘No smoking in this cinema’. Was dit gericht aan Britse militairen voor wie na WO II speciale voorstellingen werden ingericht?

Lobby van Ciné Astra (waarschijnlijk kort na WO II).

Lobby van Ciné Astra (waarschijnlijk kort na WO II).

 

André Dejonghe was zo vriendelijk om de herkomst van de foto’s wat te kaderen.
Ik laat jullie graag meelezen:

Ik heb een tante, nu is ze 89 jaar, die rond haar 16de is beginnen werken als cassière in cinema Astra. Daar heeft ze Louis Gebruers leren kennen, een van de vier associés die de cinema bezaten. Ze is later met Louis Gebruers getrouwd.

Die Gebruers was de broer van mijn grootmoeder, die gehuwd was met Arthur Van Vlasselaer (mijn grootvader dus). Louis Gebruers zou Arthur Van Vlasselaer binnen gebracht hebben in Astra (als financierder?).

De twee andere associés waren Flor Bosmans en een zekere Santi uit Brasschaat.

Astra zou gesticht zijn rond 1935 en gestopt rond 1953 toen de huurovereenkomst niet verlengd werd. Georges Heylen zou hierbij een vinger in de pap hebben gehad en er werd in de familie, alleszins door Louis Gebruers en Arthur Van Vlasselaer, geen goed woord over hem gezegd.

Deze ‘petite histoire’ maakt in ieder geval nog maar eens duidelijk dat Georges Heylen een gehaaide zakenman was die voor niets terugdeinsde.

Projectieruimte van de Astra.

Projectieruimte van de Astra.

 

Herinneringen aan de Astra

Toen ik de Astra eind jaren ’70 leerde kennen, was er waarschijnlijk al één en ander veranderd aan de inrichting.
Lezers met een sterk visueel geheugen kunnen wellicht uitsluitsel geven hierover. Waren de ‘paddenstoelen’ nog zichtbaar of zaten ze verstopt achter een breder scherm geschikt voor projectietechnieken als Cinemascope? Of werden ze volledig afgebroken? En wat met de fresco’s van de sterrenbeelden? Bleven die tot het einde bewaard?
Herinneringen aan Ciné Astra kan je delen op dit platform via ‘Een reactie plaatsen’ bovenaan deze post of via mail naar antwerpen.kinemastad@hotmail.be.

Als toemaatje nog twee affiches met opdruk van Ciné Astra.
De affiche van ‘Midnight Lace’ flitst ons terug naar de vroege jaren ’60 toen Doris Day één van de populairste Hollywood-actrices was.
‘Conquest of the Planet of the Apes’ was in 1972 het derde vervolg op de Apenplaneet-film van Franklin J. Schaffner. Te zien in Ciné Astra in de week van 30 mei 1975, naar aanleiding van een herneming van de ganse apen-reeks.

Belgische filmaffiche voor 'Midnight Lace' (1960, David Miller)

Belgische filmaffiche voor ‘Midnight Lace’ (1960, David Miller)

 

Belgische filmaffiche voor 'Conquest of the Planet of the Apes' (1972, J. Lee Thompson)

Belgische filmaffiche voor ‘Conquest of the Planet of the Apes’ (1972, J. Lee Thompson)

 

 

Advertenties

5 Responses to Ciné Astra: beelden zeggen meer dan woorden

  1. Hallo Frank,
    De ‘paddestoelen’ waren reeds verdwenen toen ik er naar de film ging vanaf midden jaren ’70.
    Er was ook een cinemascoopformaatscherm.
    Ook de schilderingen op de muren heb ik nooit gekend.
    De Philips projectoren op de foto waren ook vervangen door 2 Bauer B12 projectoren.
    Deze cinema was één waar ik vooral met mijn beide grootmoeders en in mindere mate met mijn moeder naar toe ben geweest.
    Ik herinner mij nog steeds de kassieré van deze zaal die bijna altijd te laat was met het openen van de kassa zodat je naar binnenging in het halfduister met het voorprogramma dat reeds halfweg was.
    Films die ik er heb gezien o.a Sound Of Music,The Great Escape,You’re Never To Young,The Spy Who Loved Me,On Her Majesty’s Secret Service,Live and Let Die en de laatste film vlak voor de sluiting was Back To The Future.
    De zaal werd reeds in Januari 1986 afgestoten door Heylen, laatste film die er draaide was de troetelbeertjes.
    Vlak voor het faillissement van Rex kocht ik één van de B12 projectoren die reeds jaren in opslag stonden in de kelder van Ciné Metro, deze is nog steeds in mijn bezit.
    Ik heb daarnaast ook nog een B12 van Quellin III en de twee B12’en van de viziezaal in de Anneessensstraat, maar dat is weer een ander verhaal.
    Groeten,
    Serge

    • cinantwerp says:

      Beste Serge,
      Dank voor je verduidelijkingen.
      Het te laat openen van de kassa gebeurde blijkbaar wel meer in het Rex-concern. Op die manier liep ik in cinema Odeon (Frankrijklei) ooit de mooie begingeneriek van ‘Manhattan’ (Woody Allen) mis.
      Cinema Astra was inderdaad de locatie om de films van Jerry Lewis of de James Bond-films te zien of te herzien. Eigenlijk wel spijtig dat er nu in het commerciële circuit geen zaal meer is waar je publieksfilms uit het verleden kan (her)ontdekken op het grote scherm. Gelukkig is er te Antwerpen nog Cinema Zuid waar je op donderdagnamiddag terecht kan voor de ‘Matinees’, filmnostalgie met klassiekers voor een groot publiek.
      Wanneer open je eigenlijk een museum met al dat materiaal uit de cinema’s van weleer?
      Groeten,
      Frank

  2. Dean Wouters says:

    Fantastisch beeldmateriaal weer, Frank.
    Was al lang op zoek naar een beeld van de binnenkant van de Astra.
    Een van de weinige films die ik er indertijd heb gezien was het 3D-vehikel Treasure of the four crowns. Als ik me niet vergis. Het is ook alweer zo lang geleden. Merci voor weer een prachtig stuk!

    • cinantwerp says:

      Beste Dean,
      Dank voor je reactie.
      Foto’s van de Astra vinden is inderdaad niet makkelijk. Ik was dan ook in de zevende hemel toen ik die authentieke foto’s in bruikleen kreeg.
      Nu nog hopen dat iemand ergens beeldmateriaal heeft van de Astra in de jaren ’70 of ’80.
      Want uiteindelijk is er toch wel één en ander verandert aan het uitzicht van de zaal.
      Ondertussen wacht ik met veel ongeduld op een update van jouw blog over je Antwerpse cinemaherinneringen (http://ifablogismade2.blogspot.be/).
      Groeten,
      Frank

  3. Frank van dun says:

    Proficiat! Een pagina vol nostalgie, maar nog lang niet betrouwbaar en volledig.

    Op het Kiei waren er in de jaren ’50 drie cinema’s op de Sint-Bernardse Steenweg:
    – de Centra: een prachtige Art Decozaal (op de hoek van de Alfons de Cockstraat). Het gebouw staat er, geloof ik, nog (ik woon wel al vijftig jaar niet meer in Antwerpen)
    – de Nova (vlak tegenover de Abdijstraat), een grote zaal die grote films op de affiche had (en de affiche toonde elke weet een imposant schilderij)
    – de Metro (naast de Sint-Katherinakerk). Dat was een klein zaaltje dat vooral B-Westerns (met Randolpf Scott e.d.) en later erotische shit programmeerde)
    De Modern was een zaal in de Abdijstraat.(niet op de Sint-Bernardse Steenweg). Woensdag namiddag was er een “kindervertoning” (5 frank entrée, als ik mij goed herrinner) met telkens een dubbelprogramma met twee films.
    In Hoboken (verder op de steenweg) was er ook nog een zaaltje. De naam ben ik vegeten, maar ik heb er The Taming of The Shrew” van Zeffirelli, met Liz Taylor en Richard Burton, gezien.

    Veel succes met uw blog!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: