Ciné Rubens: ‘Het grootste scherm van België’

De Streekkrant - Antwerpen van 12 november 1992

 

Filmliefhebbers die op 12 november 1992 De Streekkrant doorbladerden op zoek naar de programmatie van de Rex-cinema’s knipperden waarschijnlijk even met de ogen. Jawel, het stond er zwart op wit. Op de pagina’s met notariële berichten lazen we dat Cinema Rubens weldra openbaar zou worden verkocht. Dat deze aankondiging meteen ook het einde van de zaal betekende, was voor iedereen duidelijk. Georges Heylen had in de jaren daarvoor in versneld tempo zijn zalenpark afgeslankt. Volgens de baron was er echter geen reden tot paniek (‘De verkoop is een puur zakelijke aangelegenheid. Bovendien is er de huidige trend dat er niet genoeg kassuccessen meer zijn om grotere zalen te vullen.’). Ingewijden wisten echter beter.

De geschiedenis van ‘de Rubens’ gaat terug tot 1922 toen het gebouw aan de Carnotstraat 13 werd opgeleverd. In de beginjaren werd het ‘Rubenspaleis’ vooral gebruikt als dansgelegenheid. Volgens Frans Lauwers (auteur van het boek ‘De Antwerpenaar en zijn Statiekwartier’) waren de blikvangers de ‘gigantische lichtinstallatie’ en het orgel (‘Het werd door Godin uit Parijs geleverd voor een prijs van toen 150.000 frank.’). Er werd niet alleen gedanst in het ‘Paleis der 10.000 lichten’, de zaal deed ook dienst voor politieke meetings en sportmanifestaties. Bekende namen uit de internationale catch- en bokswereld waren er ooit te zien.

 

Foto's van Ciné Rubens uit Weekend Knack van 08/01/1992

 

In 1952 toverde architect Rie Haan de zaal om tot een bioscoop. Dit was eigenlijk vrij laat. De vennoten Bekens-Bastiaenssens moesten in de stationsbuurt opboksen tegen een enorme concurrentie. In het zuiden van de stad hadden ze nog wel de ‘Moderne’ op het Kiel en de ‘Roxy’ in Hoboken, maar in het stadscentrum stonden ze te zwak om zich volop in de concurrentiestrijd te werpen. Reeds in 1958 kwam Ciné Rubens onder het beheer van Georges Heylen. Die maakte van de ‘Rubens’ een zaal voor spektakelfilms. Dat die werden geprojecteerd op het ‘grootste scherm van België’ en in 70 mm. was hierbij natuurlijk een enorme troef. In de jaren ’60 ging je naar deze cinema voor ‘Lawrence of Arabia’, ‘Circus World’, ‘Cleopatra’ en ‘Ryan’s daughter’. En het aantal keren dat ‘The Ten Commandments’ er werd hernomen is door statictici amper bij te houden.

 

Programma Ciné Rubens - 13/09/1963

 

Begin jaren ’80 schreven Eric Kloeck en Marc Holthof in ‘Andere Sinema’ een artikelenreeks over Belgische cinema’s. Cinema Rubens kon in het overzicht natuurlijk niet ontbreken: ‘Ondanks de erg mooie foyer heeft de zaal niet genoeg élan om als een volwaardig filmteater door te gaan. De twee plaasteren garnituren die de twee zijmuren ontsieren en veel op Koffie Rombouts-reklame lijken, verloederen veel in de Rubens. Overigens is de naam wel goed gekozen voor het barokke spektakel dat er van oudsher wordt opgediend. ‘We gon nor de Rubens’ betekent dan ook zoveel als we gaan naar een spektakelfilm kijken met alles d’r op en d’r aan.’ (Andere Sinema, nr. 40, juni 1982).

 

Aankondiging 'Camelot' in AUB nr. 148 (1968)

 

Cinema Rubens had geen balkon, maar was toch goed voor 1080 oplopende plaatsen. Achteraan de zaal waren er twee loges ‘voor gasten die een goed uitzicht willen en zelf ook graag gezien worden’. We hebben echter nooit iemand weten plaatsnemen in de loges en zelf durfden we er nooit een ticket voor vragen.
Lange tijd was de schrijnwerkerij van het Rex-concern gevestigd naast cinema Rubens. Robbe De Hert, in de vroege jaren ’60 nog eventjes manusje-van-alles bij Heylen, herinnert zich dat het er niet altijd even serieus aan toe ging. ‘We hebben  zelfs eens achter het doek in de ‘Rubens’ (een enorm decor) met het voetvolk op het scherm mee staan roepen tijdens de intrede van ‘El Cid’ in één of andere Arabische stad.’ (‘Het drinkend hert bij zonsondergang’, Robbe De Hert, Kritak, p. 53).

 

Premièrepubliek in Ciné Rubens (1973) - première Vlaamse film 'Kruiswegstraat 6' van Jean Daskalides

 

In ‘Het paleis om de hoek’ is auteur Frank Heirman ongemeen streng in zijn oordeel over Ciné Rubens (‘de zetels waren legendarisch hard en de projectiekwaliteit op het bolvormige scherm teleurstellend slecht’).
Toch dragen vele Sinjoren de  cinema een warm hart toe. Erik Van Looy zag er op 11-jarige leeftijd ‘The Poseidon Adventure’ (1972, Ronald Neame) en was hiervan zo onder de indruk dat hij toen reeds wist welke richting zijn toekomstige loopbaan zou uitgaan.

En wie kan ooit de ‘Sensurround’-ervaring vergeten die films als ‘Earthquake’ en ‘Midway’ ons brachten. En met ‘Superman’ hoorden we voor het eerst het geluid (én John Williams) in Dolby Stereo. Fans van ‘Star Wars’ zagen in de Rubens de eerste drie films uit de reeks.

 

AUB nr. 702 (09/02/79) - 'Superman' in Ciné Rubens

 

In ‘Knack Weekend’ omarmde Piet Swimberghe in 1992 de Rubens als ‘de best bewaarde old timer van ons land, met alle karakteristieken van de cinemadekoratie: holle plafonds, indirecte verlichting, zitjes in velours en exotische ornamenten’. (‘Toen ook de zaal nog spektakel was’, Weekend Knack, 8 januari 1992).

 

Affiche van 'Rollercoaster' (1977) in Sensurround in Ciné Rubens

 

In de jaren ’80 vertoonde Heylen in Cinema Rubens nog een aantal oerdegelijke klassefilms die afkomstig waren van zijn eigen Excelsior-label (Amadeus, In the name of the Rose, The Mission, Das Boot …). Met luisterrijke premières in aanwezigheid van regisseurs en akteurs. Op het Youtube-kanaal van Patsofilm kan je hierover een aantal Antwerpse Kinema Aktualiteiten terugvinden. Wij hebben hier voor de première van ‘Amadeus’ gekozen. Regisseur Milos Forman, akteur Tom Hulce en producent Saul Zaentz waren hiervoor speciaal naar Antwerpen gekomen. De genodigden werden er ‘begroet door soldaten in klederdracht die de erewacht vormden, terwijl meisjes programma’s aanboden in kleding uit Mozarts tijd’.

 

 

 

Met deze Milos Forman-film ‘over een componistje’ (dixit Heylen) scoorden het Rex-concern en Excelsior Films één van hun grootste successen ooit. Dit kon echter niet verhinderen dat minder dan 10 jaar later de Rubens roemloos ten onder ging.

In de paasvakantie van 1993 was ‘Jungle Book’ de laatste film op de affiche. Volgens Eric Kloeck (toenmalig uitbater van de Cartoon’s) was de zaal naar het einde toe in een erbarmelijke staat: ‘Ik heb de Rubens-zaal gezien kort nadat ze verkocht werd. Onwaarschijnlijk, zo’n smeerboel. De zetels waren nog dezelfde als die waar ik als kind in heb gezeten. De projektor was uit drie verschillende types in elkaar geknutseld. Het hele gebouw was afgeleefd en onderkomen. Heylen had enkel nog oog voor goedkoop sjiek: pluche tapijten, een verkoopstertje en een portier in unform.’ (De Morgen, 04/09/1993, p. 18).

De opbrengst van de verkoop van de Rubens bracht weinig soelaas. In september 1993 gingen de andere nog operationele zalen van het Rex-concern dicht.
Cinema Rubens wordt nu gehuurd door een omstreden Braziliaanse sekte ‘Igreja Universal do Reino de Deus’ of de ‘Universele Kerk van het Rijk Gods’.

 

 

Advertenties

2 Responses to Ciné Rubens: ‘Het grootste scherm van België’

  1. Paul Dewilde says:

    Geweldige site die me vervuld van sentiment,
    soms probeer ik me in te beelden in welke zaal huidige kaskrakers zouden gedraaid zijn.
    Lord of the Rings in Rubbens?
    The Fast and the Furious in Metro?
    Monsters University in Astrid?

    Maar als Disneyfan ging ik trouw naar de originele versies kijken bij elke herneming, zo heb ik zonder het te beseffen, zowel The Rescuers in Savoye als The Jungle Book in Rubbens nog gezien, enkele weken voor de zalen sloten. Ik weet nog dat ik het best een triestige ervaring vond, want Disneyfilms associeerde ik van jongsaf met cinema Metro (toch in de kerstvakantie) en ze dan in een andere zaal zien, dat klopte niet, vond ik.
    Ik ga met veel plezier jullie site verder doorploegen…

    • cinantwerp says:

      Beste Paul,
      Hartelijk dank voor deze originele reactie.
      Indien het Rex-concern nog zou bestaan dan was je meteen verzekerd van een job als programmator van de zalen.
      Al zou ik ‘Monsters University’ wellicht laten starten in een grotere zaal dan de Astrid. Ik denk dan eerder aan de Metro.
      De laatste film die ik zag in Ciné Rubens was ook een Disney: ‘Beauty and the Beast’. Zo heb ik toch in stijl afscheid genomen van de zaal die me veel magic moments heeft bezorgd.
      Met nostalgische groeten,
      Frank

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: